Temozolomide (Melanoom)

Deze folder is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft.

Het verloop van de kuur wordt in deel 1 uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte staan personen / instanties waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

De dosis en kuurschema is:

• 1 keer per dag 200 mg/m2 lichaamsoppervlak Temozolomide (Temodal) capsules gedurende vijf dagen, elke vier weken.
• Uw arts geeft u een recept mee voor uw eigen apotheek.
• Temozolomide capsules zijn er van 5 mg, 20 mg, 100 mg, 140 mg, 180 mg en 250 mg.
• Voor u betekent dit: ………. mg per dag (capsules van …..mg en ….. mg innemen) gedurende vijf dagen. De capsules voor het ontbijt op de nuchtere maag innemen met water.
• De kuur wordt herhaald op dag 29, dat wil zeggen vier weken na de start van de vorige kuur, tenzij u nog niet voldoende hersteld bent. In dat geval wordt de kuur uitgesteld.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die het meest bij deze kuur voorkomen worden nader toegelicht en voorzien van adviezen.

Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voor te komen. De meeste bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet.

De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niets te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

1. Tijdelijke vermindering van aanmaak van bloedlichaampjes in het beenmerg

In het beenmerg worden 3 soorten bloedlichaampjes gemaakt: rode bloedlichaampjes (erytrocyten), witte bloedlichaampjes (leukocyten) en bloedplaatjes (trombocyten). Het effect van Temozolomide op het beenmerg begint ongeveer 2,5 tot 3 weken na de start van de kuur (gerekend vanaf dag 1) en duurt ongeveer één week, dan herstelt het beenmerg zich weer.

• Een tekort aan rode bloedlichaampjes kan leiden tot bloedarmoede: bleek zien, sneller kortademig zijn, moeheid.
• Een tekort aan witte bloedlichaampjes kan leiden tot het vatbaarder zijn voor infecties.
• Het tekort aan bloedplaatjes kan leiden tot het sneller last krijgen van blauwe plekken, neusbloedingen, kleine huidbloedingen. Dit tekort aan bloedplaatjes kan regelmatig optreden bij deze behandeling en kan mogelijk tot uitstel van een kuur leiden indien nog geen voldoende herstel is opgetreden.

Indien u klachten heeft van kortademigheid, koorts heeft hoger dan 38,5 graden Celsius of spontaan blauwe plekken, een spontane bloedneus of puntbloedinkjes krijgt op de huid, moet u uw arts of de dienstdoende arts waarschuwen.

2. Misselijkheid en braken, geen eetlust, smaakverandering

Temozolomide kan misselijkheid veroorzaken. In verband hiermee adviseren we u een uur voordat u de Temozolomide slikt, het middel granisetron of ondansetron te slikken, een middel tegen de misselijkheid. Zo nodig kunt u dit ‘s avonds herhalen en de dagen erna herhalen. Voor latere misselijkheid kunt u metoclopramide of domperidon gebruiken. Er bestaat aparte informatie over het gebruik van middelen tegen misselijkheid.

Verdere adviezen:

• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn;
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zo nodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken, vraag
• uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten:

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name cola of ginger ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

3. Verminderde energie / vermoeidheid

U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn. Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten. Na het stoppen met de kuren herstelt dit meestal weer, maar het kan langzaam gaan.

4. Haaruitval

Er kan haaruitval optreden. Bij 1 tot 10% van de patiënten is dit zodanig dat het dragen van een pruik of andere hoofdbedekking noodzakelijk is. Het haar komt weer terug als de kuren gestopt worden.

5. Obstipatie of soms diarree

Ten gevolge van Temozolomide en ook door het gebruik van granisetron of ondansetron kan obstipatie optreden, het zeer moeilijk krijgen van ontlasting (hard, dagen geen ontlasting krijgen). In verband hiermee geven we u een laxeermiddel mee. Bij 1 tot 10% van de patiënten ontstaat juist diarree. Ter verlichting van diarreeklachten kan het middel loperamide (Imodium) gebruikt worden als andere oorzaken van diarree zoals infecties uitgesloten zijn.

6. Huiduitslag en jeuk

Als u huiduitslag of jeuk krijgt, moet u uw arts waarschuwen. De huiduitslag kan dan gezien worden en een middel tegen de jeuk gegeven worden.

7. Koorts tijdens het slikken

Bij 1 tot 10% van de patiënten treedt koorts en rillerigheid op tijdens het slikken van de Temozolomide. Met paracetamol kunt u dit onderdrukken. Als dit niet helpt, moet u uw arts of dienstdoende arts waarschuwen.

8. Enige slaperigheid

Tijdens het gebruik van Temozolomide treedt bij 1 tot 10% van de patiënten enige slaperigheid op. Als u dit merkt is het verstandig hiermee rekening te houden en geen auto te rijden.

9. Hoofdpijn

Hoofdpijn is beschreven als bijwerking van Temozolomide. Het is echter goed dit te melden aan uw behandelend arts om andere oorzaken uit te sluiten. De hoofdpijn kan ook veroorzaakt worden door de ziekte waarvoor u de Temozolomide moet gebruiken.

10. Invloed op de seksualiteit, spermaproductie

Tijdens chemotherapie hebben mensen meestal minder zin in seks. De spermaproductie kan verminderen onder invloed van Temozolomide. Het herstel kan wisselend zijn. Indien u dit wenst kan van tevoren sperma ingevroren worden.

11. Menstruatie en anticonceptie

Bij vrouwen die nog menstrueren, kan er verstoring optreden van het ritme. Dit kan variëren tussen het onregelmatig worden van de menstruatie, het een keer overslaan tot het ophouden van menstruatie. Dit betekent niet dat u onvruchtbaar bent. Het gebruik van een goede anticonceptie (indien van toepassing) tijdens het gebruik van Temozolomide is gewenst.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht?

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee zitten. U kunt hiermee terecht bij:

• uw behandelend arts;
• de verpleegkundige op de afdeling;
• de verpleegkundige op de Dagbehandeling;
• het Centrum Patienteninformatie.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• de situatie waarin u zich bevindt;
• uw ziekte en/of behandeling;
• hoe het thuis nu moet;
• de mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• of als u gewoon eens wilt praten.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken en bloedneuzen.
• Ernstige diarree die meer dan twee dagen duurt.
• Ernstige obstipatie die meer dan twee dagen duurt ondanks medicatie.
• Ernstige hoofdpijn, vooral als dit gepaard gaat met braken of uitvalsverschijnselen.

4. Meer Informatie

Informatie over de bereikbaarheid via de telefonische spreekuren (van o.a. het verpleegkundig spreekuur van de Dagbehandeling en de Planning Dagbehandeling) vindt u op: www.avl.nl/spreekuren.

Voor zaken die niet kunnen wachten tot de volgende werkdag, kunt u buiten kantooruren bellen en vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd.

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111.

Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntgegevens bij de hand.