Vezelarmdieet bij een stent in - of een (ernstige) vernauwing van de (dikke) darm

Inleiding

U hebt het advies gekregen uw voeding aan te passen vanwege een vernauwing of dreigende (obstructie) van uw darm. Een vezelarm dieet kan helpen om een goede doorstroming van voedselresten te behouden.

Bij dit dieet vermijdt u harde, moeilijk verteerbare voedingsvezels, vellen, pitten en andere draderige producten. Hierdoor kunt u een (dreigende) verstopping van de darm en de daarmee gepaard gaande darmkrampen voorkomen. Door een dreigende verstopping kan de darm voor de vernauwing uitzetten. Dit geeft vaak pijn, misselijkheid, een veranderd ontlastingspatroon en een verminderde eetlust. Dit kan leiden tot een verslechtering van de voedingstoestand en conditie.

Klachten die optreden bij obstructie

• Buikpijn
• Borrelingen in de buik (gootsteengeluiden)
• Opgezette buik
• Misselijkheid
• Opboeren
• Veranderde ontlasting

Het doel van het dieet is het voorkomen van grove resten in de ontlasting en daarmee het verminderen van (buik)klachten, de kans op verstopping en het uitzetten van de darm. Dit dieet is meestal tijdelijk.

Voedingsvezels

Voedingsvezels komen voor in plantaardige producten zoals graanproducten, fruit en groente. Voedingsvezels komen onverteerd in de dikke darm terecht. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen grove voedingsvezels en fijne voedingsvezels. De grove voedingsvezels kunnen grove resten in de ontlasting veroorzaken, fijne vezels doen dit niet. Fijne voedingsvezels zijn juist gewenst. In combinatie met voldoende vocht houden fijne vezels de ontlasting soepel en zacht waardoor deze gemakkelijker de vernauwing kan passeren.

Voedingsadvies

• Neem de tijd voor de maaltijden. Snijd het eten goed fijn. Eet langzaam en kauw goed.
• Drink voldoende vocht: u hebt per dag tenminste 1,5-2 liter drinkvocht nodig. Drinkvocht is niet alleen water, maar ook thee, koffie, melkproducten zoals yoghurt, vla, soep en bouillon.
• Drink ook tijdens de maaltijden. Blijf echter goed kauwen en spoel het voedsel niet weg.
• Een laxeermiddel is nodig om ervoor te zorgen dat de ontlasting het vernauwde stuk darm kan passeren. Uw behandelend arts schrijft een laxeermiddel voor.

Broodmaaltijd

Brood

Beleg

Pap

Geschikt zijn: Brinta, custard, griesmeel, havermout, rijstebloem en rijstekorrelpap.

Gebruik géén: (karnemelkse) gortepap en geen vulsel zoals abrikozen, dadels, krenten, rozijnen, muesli, noten, pruimen, tutti frutti en vijgen.

Warme maaltijd

Soep

Soep kunt u maken van toegestane soorten vlees, vis, kip en de toegestane soorten groente gebruiken (zie ook onder vlees en groente).

Wilt u soep van groenten die niet zijn toegestaan? Pureer dan de groente met een staafmixer of blender.

Vlees

Geschikt zijn: malse, goed gegaarde vleesproducten.

Gebruik géén: taai, draderig vlees. Vlees kan taai zijn doordat het door de slager verkeerd is uitgesneden, door een te lange bereidingstijd of een verkeerde bereidingswijze. Als het vlees, ondanks goed kauwen, als een ‘bal’ in uw mond achterblijft, slik het dan niet door.

Vis, kip, wild en vegetarisch

Geschikt zijn: graatvrije vis en kip/wild zonder vel of botjes, ei, vegetarische vleesvervangers zonder noten en tofu.

Gebruik géén: tempeh.

Jus/saus

Geschikt zijn: alle soorten. Let wel op vulling.

Let op: gevulde sauzen kunnen niet-toegestane producten bevatten. Deze kunt u eruit zeven (bijvoorbeeld: gezeefde champignonsaus) of pureren met de staafmixer of blender.

Groente

Groente bevat vaak veel vezels. Daarom is het van belang dat u de groente goed schoonmaakt (harde, vezelige delen verwijderen), fijnsnijdt en gaar kookt.

Wanneer u zelf gedroogde peulvruchten weekt en kookt zijn de schillen meestal stugger en moeilijker verteerbaar. Kies liever voor peulvruchten uit blik of pot of gebruik ze in gemalen vorm. Spliterwten, linzen en dahl zijn wel in gedroogde vorm toegestaan, mits u ze goed gaar kookt.

Aardappelen en vervangers

Geschikt zijn: gekookte/gebakken aardappels, aardappelpuree, frites, rijst (wit) en zilvervliesrijst met een korte kooktijd (8-10 minuten), (volkoren) macaroni, (volkoren) spaghetti, (volkoren) mie of mihoen.

Gebruik géén: wilde rijst of zilvervliesrijst met een lange kooktijd (40-45 minuten).

Fruit

Vers fruit bevat veel voedingsvezels, net als vruchtensap met vruchtvlees. Gebruik fruit dat:

• Rijp en vers is
• Dat geschild is
• Waarvan u de pitten en vezelige delen verwijderd heeft

Melk en melkproducten

Alle soorten zijn geschikt. Let wel op eventueel toegevoegde fruitsoorten.

Let op: als u vruchtenyoghurt, vruchtenkwark e.d. neemt, gebruik dan alleen producten met stukjes fruit van de toegestane fruitsoorten.

Versnaperingen

Geschikte soorten zijn: biscuit, kaneelbiscuitjes, lange vingers, boterkoekjes, eierkoek, rijstwafel, ongevulde cake (eventueel met slagroom en toegestaan fruit), vruchtenvlaai met toegestaan fruit, borstplaat, zuurtjes, pepermunt, vruchtenkoekjes, schuimpjes, chocolade zonder noten en/of rozijnen, chips, zoute koekjes en zoute stengels zonder zaden/pitten erop.

Gebruik géén: noten, pinda’s, muesli, popcorn, kokosproducten.

Verminderde eetlust en/of gewichtsverlies

Mogelijk heeft u ook een verminderde eetlust en bent u zelfs een paar kilo afgevallen.

Als er sprake is van gewichtsverlies, is het belangrijk verder gewichtsverlies tegen te gaan met behulp van energie- en eiwit verrijkte voeding. Eiwit is daarbij een belangrijke bouwstof voor ons lichaam en calorieën leveren energie.

Eiwit

Tijdens ziekte is eiwit de belangrijkste voedingsstof om goed te herstellen. Het is nodig voor het in stand houden van onze spieren, organen, bloed en voor het genezen van wonden.

Eiwit zit vooral in vlees, vis, kip, ei, vegetarische vleesvervangers (van toegestane soorten), peulvruchten (toegestane soorten), kaas, melk en melkproducten. Bij ziekte en gewichtsverlies heeft u ongeveer per dag 1,2 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht nodig.

Hierop zijn enkele uitzonderingen, bijvoorbeeld als de nieren niet goed werken of bij ernstig onder- of overgewicht.

Calorieën

Naast eiwit zijn voor de opbouw en herstel van het lichaam ook calorieën nodig. Calorieën leveren energie en zijn als het ware de brandstofleverancier van ons lichaam. De hoeveelheid energie die u nodig heeft is afhankelijk van uw gewicht, lengte, geslacht, leeftijd, lichamelijke activiteit en de ernst van uw ziekte.

Voedingsadvies

• Eet regelmatig: neem naast drie hoofdmaaltijden eventueel iets tussendoor.
• Kies, als u het kunt verdragen, voor volle producten zoals volle yoghurt, volle melk, roomboter, 48+ kaas en vette vleeswaren.
• Als u minder trek heeft in eten, is het vaak makkelijker om vloeibare voedingsmiddelen te gebruiken zoals vla, yoghurt, kwark, melk, pap en soep.
• Besmeer uw brood met (dieet)margarine of roomboter en gebruik zo nodig dubbel (hartig) beleg.
• Voeg bij de bereiding van de warme maaltijd een klontje boter toe, om de warme maaltijd energierijker te maken.
• Kies een eiwitrijk nagerecht zoals yoghurt, kwark, pap, vla of pudding. Om het nagerecht energierijker te maken, kunt u ongeklopte (slag)room en/of siroop toevoegen. Gebruik het nagerecht eventueel wat later als tussendoortje.

Meer informatie

Op de website van de Maag Lever Darm Stichting is veel informatie te vinden: https://www.mlds.nl .

Op www.voedingenkankerinfo.nl staat informatie over voeding en de preventie van kanker, voeding rondom de behandeling van kanker en voeding ná de behandeling van kanker, op basis van de beschikbare wetenschappelijke literatuur uit de voedingswetenschap.

Podcast

De diëtisten van het Antoni van Leeuwenhoek hebben een eigen

podcast waar verschillende onderwerpen over voeding bij kanker

besproken worden. Kanker… wat eet je dan? is te vinden op alle

bekende podcastkanalen zoals bijvoorbeeld Spotify.