Voedingsadviezen

Voor mensen met een colostoma

In deze folder leest u adviezen over eten en drinken bij een colostoma. Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm (colon) op uw buik. Artsen leggen een colostoma aan als zij een deel van de dikke darm verwijderen. Artsen leggen soms ook een colostoma aan als u de darm tijdelijk niet kunt gebruiken. Na het aanleggen van een colostoma hoeft u geen speciaal dieet te volgen. U mag alles eten en drinken. U kunt wel met een aantal zaken rekening houden. Deze zaken leest u hieronder.

Zorg voor een goede vastheid van de ontlasting

Voor een goede werking van uw stoma is het belangrijk dat uw ontlasting de juiste vastheid heeft. Uw ontlasting mag niet te hard en niet te dun zijn. Voldoende drinken en voldoende voedingsvezels helpen hierbij. Voedingsvezels nemen vocht op in uw darm. Daardoor wordt uw ontlasting soepel (niet te hard en niet te dun). Uw ontlasting krijgt ook meer volume. Hierdoor gaat de ontlasting makkelijker door uw darmen. Het is daarom belangrijk dat u voldoende drinkt en genoeg voedingsvezels eet.

Mensen met een colostoma kunnen last krijgen van verstopping (obstipatie: moeilijke of harde ontlasting). Is uw ontlasting vaak hard en gaat deze moeilijk in het stomazakje? Dan is het verstandig dat u meer drinkt en meer voedingsvezels gebruikt. Soms heeft u ook medicijnen nodig. Bespreek dit met uw stomaverpleegkundige

Hoeveel moet u drinken?

U drinkt elke dag 1,5 - 2 liter vocht. Dit is ongeveer 10 – 13 koppen of glazen van 150 ml. Denk hierbij aan water, koffie, thee, bouillon. Ook zuivel, tomaten- of groentesap, vruchtenmoes of -sap en soep tellen mee. Wissel af tussen verschillende soorten drinken.

U kunt controleren of u genoeg drinkt. Houd één dag bij wat u drinkt. Tel alle kopjes, bekers, glazen en schaaltjes bij elkaar op. Heeft u verstopping (obstipatie: moeilijke of harde ontlasting)? Plast u weinig en is uw urine donker van kleur? Dan drinkt u mogelijk te weinig.

Hoe kunt u genoeg voedingsvezels eten

Voedingsvezels zitten in plantaardige producten. Dit zijn producten van planten. Voedingsvezels zitten bijvoorbeeld in granen, fruit en groente. Ze zitten ook in rauwkost, aardappelen, peulvruchten en zilvervliesrijst. Kies vooral voor volkoren producten. Dit zijn bijvoorbeeld volkorenbrood, volkoren pasta en zilvervliesrijst.

Eet elke dag minimaal 2 stuks fruit. Eet daarnaast elke dag een ruime hoeveelheid groente. Dat is minimaal 250 gram groente per dag.

Probeer op gewicht te blijven

Probeer te voorkomen dat uw gewicht veel verandert. Grote veranderingen in uw gewicht kunnen later problemen geven met uw colostoma. Ze kunnen ook problemen geven bij de verzorging van uw colostoma. Als u aankomt of afvalt, kan uw stomamateriaal minder goed passen. Dit kan lekkage veroorzaken. Lekkage kan zorgen voor huidirritatie (een rode of pijnlijke huid). Wilt u afvallen of aankomen?
Bespreek dit dan met uw stomaverpleegkundige of diëtist.

Waardoor ontstaat gas- en geurvorming en kleurvorming?

U kunt het ontstaan van gas en geuren en kleurverandering van de ontlasting niet voorkomen. Dit hoort bij de normale spijsvertering. De hoeveelheid gas, geur of kleurverandering verschilt per persoon en per product. Niet iedereen heeft hier evenveel last van. U mag alle producten blijven eten. U kunt hier wel rekening mee houden. Dit kan prettig zijn bij een feestje of een avond uit.

Gasvorming

De hoeveelheid gas die ontstaat bij de spijsvertering verschilt per persoon. Dit komt onder andere door uw darmbacteriën. Een colostoma verandert dit niet. De één heeft nu eenmaal meer gasvorming dan de ander. Gasvorming, ook wel winderigheid genoemd, ontstaat meestal door ingeslikte lucht. U slikt meer lucht in als u tegelijk eet en praat. U slikt ook meer lucht in bij kauwgom kauwen. Dit gebeurt ook bij drinken met een rietje en bij roken.
Nervositeit kan ook zorgen voor extra lucht inslikken. Een slecht passend gebit kan dit ook veroorzaken. De ingeslikte lucht verlaat uw lichaam via de stoma.

Producten die extra gas kunnen veroorzaken:

• Bier
• Knoflook
• Koolsoorten
• Koolzuurhoudende dranken
• Meloen
• Nieuwe aardappelen
• Onrijpe banaan
• Paprika
• Peulvruchten (bijvoorbeeld bruine bonen, linzen, doperwten)
• Prei
• Spruiten
• Uien
• Ook grote hoeveelheden vruchtensap, suiker en producten met
• veel suiker of gezoet met sorbitol kunnen gasvorming geven.

Geurvorming

Sommige producten kunnen een sterke geur aan de ontlasting geven.
Dit gebeurt ook bij mensen zonder stoma. Vervangt u het stomazakje op tijd? En past het stomazakje goed? Dan komen er geen geuren vrij. Een koolstoffilter in het stomazakje neemt de geuren op.

Producten die extra geurvorming kunnen veroorzaken:

• Eieren
• Knoflook
• Koolsoorten, vooral als ze lang gekookt zijn
• Peulvruchten (bijvoorbeeld bruine bonen, linzen, doperwten)
• Prei
• Uien
• Vis
• Vitamine B-tabletten

Kleurverandering

Door natuurlijke kleurstoffen in eten kan uw ontlasting van kleur veranderen.

Producten die verkleuring van de ontlasting kunnen veroorzaken:

• Bieten (rood)
• Donkergroene bladgroenten zoals spinazie, andijvie en boerenkool (donkergroen of zwart)
• IJzerpreparaten (zwart)

Tot slot

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen of problemen?
Neem dan contact op met uw behandelend diëtist.

Datum:

Diëtist:

© Netwerk Diëtisten MDL (maag-, darm- en leverziekten) 2014

De inhoud van deze brochure is samengesteld door de werkgroep MDL-chirurgie van het Netwerk Diëtisten MDL.

Wilt u meer informatie over een ileostoma?
Kijk dan op de website van de Nederlandse Stomavereniging.

Nederlandse Stomavereniging

Mercatorlaan 1200

3528 BL Utrecht

(0346) 26 22 86

info@stomavereniging.nl

www.stomavereniging.nl

Meer informatie over voeding en kanker leest u op de website van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds: www.wkof.nl

Wilt u meer informatie over voeding in het algemeen?
Kijk dan op de website van het Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl

De diëtisten van het Antoni van Leeuwenhoek hebben een eigen podcast. In deze podcast praten zij over voeding bij kanker.

De podcast heet: Kanker… wat eet je dan? U kunt deze podcast beluisteren via bekende podcastkanalen, zoals Spotify.