Zoledroninezuur (Zometa)

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u geven.

In het eerste gedeelte wordt het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over de werking. In het derde gedeelte waar u met uw vragen terecht kunt.

Uw arts heeft u zoledroninezuur (een bisfosfonaat) voorgeschreven. Dit middel wordt meestal voorgeschreven om botcomplicaties (bijvoorbeeld botbreuken), veroorzaakt door osteoporose of botmetastasen, te voorkomen. Of om de hoeveelheid calcium in het bloed te verlagen wanneer deze te hoog is ten gevolge van de ziekte. Zoledroninezuur wordt ook aan postmenopauzale vrouwen met een hoog risico borstkanker gegeven als adjuvante behandeling. Om de kans op uitzaaiingen in de botten te verkleinen en de kans op versnelde botontkalking bij langdurige behandeling met hormoontabletten tegen te gaan.

1. Het verloop van de kuur

Het medicament dat toegediend wordt, is:

De frequentie waarmee zoledroninezuur wordt gegeven verschilt sterk per patiënt. De behandelend arts bepaalt de interval.

Toediening:

• Het medicijn kan zowel thuis als in het ziekenhuis op de Dagbehandeling worden toegediend.
• Voor de toediening van het medicijn wordt een infuus ingebracht.

Specifieke maatregelen:

• U krijgt een recept mee voor vitamine D3 (800IE) en calcium (500 mg) en deze neemt
• u dagelijks in.
• Bij griepachtig verschijnselen en koorts na toediening kunt u paracetamol (500-1000 mg) innemen.
• Voor en na de toediening is het belangrijk om voldoende te drinken om schade aan de nieren te voorkomen.
• Voor de start moet uw kaak en mond worden gecontroleerd. Zoledroninezuur kan de genezing van uw kaakbot na het trekken van tanden/kiezen ernstig belemmeren. Verzorg uw gebit goed en laat uw gebit regelmatig door de tandarts controleren. Overleg met uw arts (!) als een tandheelkundige ingreep noodzakelijk is tijdens het gebruik van zoledroninezuur en tot na een half jaar na de toediening van zoledroninezuur.
• Neem onmiddellijk contact op met uw arts en tandarts als u problemen ervaart met uw mond of tanden zoals losse tanden, pijn of zwelling, of het niet genezen van zweren of wondvocht. Dit kunnen tekenen zijn van een aandoening genaamd osteonecrose van het kaakbeen.

2. Werking

Zoledroninezuur wordt gegeven als er sprake is van botafbraak bij kwaadaardige tumoren. Om uit te kunnen leggen wat zoledroninezuur doet, wordt eerst iets uitgelegd over bot en botafbraak.

Wanneer is sprake van gezonde botten?

Botten bestaan uit cellen die in een hard raamwerk van kalk en verschillende eiwitten liggen. Deze cellen breken voortdurend het botweefsel af en vervangen het door nieuw botweefsel. Er is sprake van gezonde botten als dit proces in evenwicht is.

Wat houdt botafbraak van kwaadaardige tumoren in?

Kwaadaardige tumoren kunnen ertoe leiden dat het evenwicht van botopbouw en botafbraak verstoord raakt ten gunste van de botafbraak.

Kankercellen kunnen op een aantal manieren het bot aantasten:

• Kankercellen kunnen uitzaaiingen in de botten vormen en daardoor plaatselijk het bot aantasten.
• Kankercellen kunnen vanuit een uitzaaiing die dicht tegen een bot aanligt het bot in groeien en plaatselijke botaantasting geven.
• Kankercellen kunnen stoffen produceren die via de bloedbaan in het botweefsel terechtkomen en botafbraak stimuleren. Dit veroorzaakt algehele botafbraak.

Wat zijn de gevolgen van botafbraak door kwaadaardige tumoren?

Het belangrijkste gevolg is dat de stevigheid van het bot wordt aangetast, waardoor pijn optreedt en de kans op spontane botbreuken groter wordt.

Daarnaast leidt deze vorm van botafbraak soms tot een verhoogd calcium (kalk) in het bloed. Dit kan aanleiding geven tot dorst, veel drinken, veel plassen, verminderde eetlust, misselijkheid, moeilijke ontlasting, vorming van nierstenen, verminderde nierfunctie en tenslotte tot een verminderd bewustzijn.

Wat is eraan te doen?

Er zijn geneesmiddelen die de botafbraak remmen die wordt veroorzaakt door kwaadaardige tumoren.

De behandeling met bifosfonaten kan daarbij effectief zijn.

Bifosfonaten kunnen de volgende effecten hebben:

• Verminderde botafbraak door tumoren;
• Daling van het te hoge calcium in het bloed;
• Verminderd risico op wervelfracturen en/of vervormingen;
• Minder botpijn;
• Botbeschermend effect bij vroegtijdige behandeling;
• Voorkomen of vertragen van nieuwe plekken van botafbraak.

Zoledroninezuur is een bisfosfonaat en bindt zich aan het bot. Hierdoor remt het de afbraak van het bot en komt er minder calcium in het bloed.

Bijwerkingen

Bijwerkingen kunnen, maar hoeven niet voor te komen.

Bijwerkingen die soms voorkomen:

• Griepachtige verschijnselen en koorts met name na de eerste toediening. U kunt paracetamol (500-1000 mg) nemen.

Bijwerkingen die zelden voorkomen:

• Maag-darmklachten zoals buikpijn, opgezette buik, verstopping, diarree, winderigheid, misselijkheid of braken en gebrek aan eetlust. Dit komt vooral de eerste dagen na het infuus voor. Heeft u hier veel last van, raadpleeg dan uw arts.
• Pijn in botten, spieren en gewrichten. Heeft u hier veel last van neem dan contact op met uw arts.
• Hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid, gevoel van zwakte.
• Verminderde aanmaak van rode en witte bloedcellen en van bloedplaatjes. Hierdoor ontstaat bloedarmoede (te merken aan extreme vermoeidheid), een verminderde afweer tegen infecties en een verhoogde kans op bloedingen, zoals bloedneuzen.
• Oogontsteking. Raadpleeg uw arts als u minder goed gaat zien, bij oogpijn of een rood oog.
• Te weinig calcium (kalk) in het bloed. Dit kunt u merken aan braken, trillende handen, benauwdheid, hartkloppingen, spierkrampen en gevoelige handen, voeten, lippen en tong. Meestal binnen tien dagen na het infuus. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts.
• Afname van de nierwerking. U kunt de kans hierop verkleinen door voor elke behandeling voldoende te drinken: 1,5 – 2 liter. Als u al een verminderde nierwerking heeft, is behandeling met dit medicijn niet verstandig. Bespreek dit met uw arts

3. Waar kunt u terecht met uw vragen

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, dan kunt u terecht bij:

• Uw behandelend arts;
• De verpleegkundige op de Dagbehandeling;
• De verpleegkundige op de verpleegetage;
• Het Centrum Patiënteninformatie.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• De situatie waarin u zich bevindt;
• Uw ziekte en/of behandeling;
• Hoe het thuis nu moet;
• De mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• Of als u gewoon eens wilt praten.

Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111.