Waarom zijn jullie wetenschappelijke twins geworden?
Borstkankerchirurg Caroline Drukker: “ We willen allebei graag voorkomen dat jonge vrouwen borstkanker ontwikkelen of door een intensief behandelingstraject moeten gaan. Wij werken al sinds 2011 op wetenschappelijk gebied nauw samen.
Eerst was Marjanka mijn co-promotor en later gingen we samen PhD studenten begeleiden, waarvan de eerste in 2022 promoveerde.”
Hoogleraar epidemiologie Marjanka Schmidt: “Ons wetenschappelijk raakvlak ligt bij risicoinschattingen op borstkanker. Eerst onderzochten we dat binnen de behandeling van borstkanker. We keken daarbij naar bepaalde genetische kenmerken van de tumor om aan te tonen welke vrouwen een hoog risico hebben op uitzaaiingen en baat hebben bij aanvullende chemotherapie en welke vrouwen een laag risico hebben, bij wie chemotherapie veilig achterwege gelaten kan worden. Inmiddels is de focus verschoven naar risicoinschattingen bij vrouwen die uit families komen waar borstanker veel voorkomt. “
Caroline Drukker: “Waar we eerder een mentor-student relatie hadden, is dit de afgelopen jaren uitgegroeid tot een wetenschappelijke samenwerking waarbij Marjanka de epidemiologische en ik de klinische kant belicht. Hierbij vullen we elkaar ontzettend goed aan, en we vinden het ook oprecht leuk om samen te werken. Onze studies worden er beter van en vinden hun weg naar toepassing in de kliniek.”
Wat is jullie wetenschappelijke visie?
Caroline Drukker: “We willen de bevindingen vanuit onderzoek toepassen in de kliniek en vice versa, zodat we alle vrouwen een passend screening- en preventie-advies kunnen geven en vergevorderde borstkanker, of liever nog alle borstkanker, kunnen voorkomen. Om dit te realiseren streven we ernaar om alle vrouwen die hun risico op borstkanker willen weten de mogelijkheid te bieden om laagdrempelig dit risico te laten bepalen. Vrouwen krijgen risico-inschatting en risico-management advies op maat, zodat zij op de juiste momenten en op de juiste plek de controles en begeleiding kunnen krijgen die ze nodig hebben. Ondertussen werken we aan de benodigde wetenschappelijke inzichten om deze zorg weer een stapje verder te brengen.”
Waar gaan jullie de komende tijd onderzoek naar doen?
Marjanka Schmidt: “We gaan nu al implementatieonderzoek doen om de modellen die het risico voorspellen op het krijgen van borstkanker, toe te passen in de ziekenhuis setting. Hiervoor loopt een KWF project in samenwerking met het LUMC. Ondertussen onderzoeken we ook welke factoren bepalen welke vrouwen een tweede keer borstkanker krijgen. Ook dit gaan we implementeren in een voorspelmodel, dat is iets waar de kliniek sterk behoefte aan heeft. Daarnaast starten we binnenkort een project voor het gebruik van een score die op basis van iemands DNA het risico op borstkanker inschat. ”
Caroline Drukker: “Ook weten we op dit moment nog niet wat de inzet van dergelijke risicomodellen oplevert bij vrouwen zonder sterk belaste familie.. Om dit te onderzoeken zijn we gestart met de voorbereidingen van de ORACLE studie. Binnen deze studie bieden we alle vrouwen die met klachten aan de borst het Centrum voor vroegdiagnostiek (CVV) bezoeken de mogelijkheid om hun toekomstig risico op borstkanker in te laten schatten. Van alle vrouwen die we in het CVV zien kan gelukkig ruim 80% direct gerust gesteld worden. Voor hen is er nu niets aan de hand, maar berekening van hun toekomstig risico kan ertoe leiden dat we hen adviseren aanvullende controles te doen buiten het Bevolkingsonderzoek borstkanker om.”
Marjanka Schmidt: “Naast onderzoeken wat de inzet van deze modellen oplevert, geeft het ons ook de kans om te onderzoeken wat vrouwen vinden van en doen met het advies dat we ze geven. Dit alles helpt om screening op maat voor borstkanker op grotere schaal voor te bereiden. Risico-management bestaat voor een groot deel van de vrouwen met een verhoogd risico uit screening. Vrouwen met een zeer hoog risico kunnen ook kiezen voor een preventieve operatie. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen met een BRCA1 mutatie overlevingswinst hebben van een preventieve operatie. Voor vrouwen met een BRCA2 mutatie lijkt dit ook zo te zijn, maar voor alle andere mutaties is dit nog niet goed onderzocht. In toekomstig onderzoek hopen we ook deze vrouwen duidelijkheid te geven over de beste preventiestrategie. Onder andere daarvoor is de Hebon studie voor opgezet, een Nederlandse samenwerkingsproject waarin alle klinische genetische centra meedoen en die we coördineren vanuit het NKI-AVL. Het is ontzettend leuk om met Caroline samen te werken en het helpt om te zorgen dat onderzoeksresultaten echt in de kliniek komen.“
