Chirurgie

Chirurgie bij prostaatkanker

De urologen van het Antoni van Leeuwenhoek (AVL) opereren vrijwel altijd met behulp van een robot als het om prostaatkanker gaat. Nadat alle uitslagen van de diagnostische onderzoeken bekend zijn en besproken is tijdens het multidisciplinair overleg,  neemt uw behandelende arts het definitieve behandelplan met u door.

Robotchirurgie (Da Vinci Robot)

De prostaat kan op verschillende manieren operatief worden verwijderd: via een snede tussen de anus en het scrotum, via een snede in de onderbuik of met behulp van robotchirurgie. Verreweg de meeste prostaatoperaties worden in het AVL met de robot (Da Vinci Robot) verricht. Onze urologen voeren zo'n 300 robotoperaties per jaar uit bij patiënten met prostaatkanker. Voordeel van de kijkoperatie met de operatierobot is dat de opnameduur, in vergelijking met de open operatie, bij ons is teruggebracht naar 1 à 2 dagen in plaats van 5 tot 7 dagen. Begin 2014 heeft het AVL een nieuwe operatierobot aangeschaft waarmee ook fluorescentie beeldgeleide chirurgie mogelijk is en twee operateurs tegelijkertijd kunnen opereren. Tumorweefsel kan hiermee in meer detail in beeld gebracht worden.

Wachttijd is veilig

U heeft ongetwijfeld enige tijd op de operatie moeten wachten. Waarschijnlijk heeft u zich hierover zorgen gemaakt. Wij kunnen u geruststellen dat een wachttijd voor de operatie geen enkel effect heeft op het uiteindelijke resultaat. Kortom: een wachttijd is volkomen veilig.

Meer informatie

De behandeling

De robot vertaalt met extreme precisie de operatiebewegingen van de chirurg. Bovendien wordt het operatiegebied vergroot. Voordeel is dat er slechts een aantal kleine sneetjes in de buik hoeven te worden gemaakt. Door deze sneetjes worden de operatie-instrumenten ingebracht. De operatie zelf speelt zich onderhuids af. De behandeling vindt altijd plaats onder algehele verdoving.

Door deze robotchirurgie blijft het operatiegebied beperkt in omvang. Door de optische vergroting kan met zeer grote precisie worden geopereerd. Het is hierdoor beter mogelijk om belangrijke structuren zoals de zenuwen te sparen, daar waar dat mogelijk is De prostaat zelf wordt door een kleine sneetje boven de navel verwijderd.

Effectiviteit

Het verwijderen van de prostaat bij prostaatkanker in een vroege fase is een uitstekende behandeling met een zeer hoge kans op overleving.

Het zal duidelijk zijn dat naarmate de prostaatkanker verder gevorderd is, de overleving minder goed wordt. Maar zelfs dan zijn de vooruitzichten vaak bijzonder goed door het toevoegen van andere behandelingen, zoals bestraling en medicijnen.

Preoperatieve screening

Voorafgaand aan uw operatie heeft u een afspraak met de anesthesioloog op de polikliniek voor een gesprek en kort onderzoek naar uw lichamelijk conditie en eventuele bijzonderheden. De spreekuurassistente meet bij u de hartslag en bloeddruk en vraagt naar uw lengte en gewicht; zo nodig worden deze gemeten.

Deze preoperatieve screening duurt ongeveer 20 minuten en vormt de basis voor het anesthesieplan. De anesthesioloog beluistert uw longen en uw hart. Daarnaast wordt uw mond en keel geïnspecteerd voor het beademingsbuisje dat bij de narcose in uw luchtpijp zal worden geplaatst. Ook vraagt de anesthesioloog u naar:

  • Of u eerder onder verdoving bent geweest
  • Welke aandoeningen u nog meer hebt
  • Of u al eerder kankermedicijnen heeft gehad
  • Of u al eerder bestraald bent
  • Welke allergieën u heeft
  • Of u rookt
  • Of u alcohol gebruikt
  • Welke medicijnen u gebruikt

Het is daarom van groot belang dat u precies kunt aangeven welke medicijnen u hoe vaak en in welke dosering gebruikt. Als er aanleiding voor is, krijgt u mogelijk nog meer onderzoeken. Dat kunnen zijn: een elektrocardiogram (ECG of hartfilmpje), een röntgenfoto van uw longen, een longfunctieonderzoek of bloedonderzoek.

 

Narcose en plaatselijke verdoving

Anesthesie bestaat uit narcose, een plaatselijke verdoving of een combinatie van beide. Bij een narcose bent u helemaal buiten bewustzijn. Bij een plaatselijke verdoving wordt een deel van uw lichaam gevoelloos en bewegingsloos gemaakt.

Narcose

Als u onder narcose gaat, is uw hele lichaam verdoofd. U bent tijdelijk buiten bewustzijn. De narcosemiddelen bestaan uit een slaapmiddel, een pijnstiller en soms een spierverslappend middel. U krijgt het toegediend via een infuus en dan valt u binnen een halve minuut in slaap. U wordt tijdens de hele narcose beademd.

Zodra u slaapt, brengen we daarom bij grote operaties via uw mond een beademingsbuis in uw luchtpijp; bij kleinere operaties wordt er doorgaans een kapje achter in uw keel op de ingang van de luchtpijp geplaatst. Bovendien houden we met bewakingsapparatuur uw hartslag, bloeddruk, ademhaling en temperatuur constant in de gaten.

Plaatselijke verdoving

Wordt u plaatselijk verdoofd, dan bent u bij bewustzijn. Meestal gaat dat via een ruggenprik: het gebied onder de plaats van de ruggenprik wordt tijdelijk uitgeschakeld. Soms wordt er een slangetje ingebracht om langere tijd – ook na de operatie – pijnstillers te kunnen toedienen.

Net als bij een narcose houdt de anesthesioloog uw bloeddruk, hartslag, ademhaling en temperatuur in de gaten om zo nodig de verdoving bij te kunnen sturen.

Bij grote, langdurige operaties worden plaatselijke en algehele verdoving vaak in combinatie toegepast.

Bijwerkingen en gevolgen

Na het operatief verwijderen van de prostaat kunt u last krijgen van urine-incontinentie. Meestal is dit van tijdelijke aard. Ook kan de wondgenezing verstoord raken. Wanneer uw lymfklieren zijn verwijderd kan lymfevocht zich ophopen in de buik.

Daarnaast kunt u, afhankelijk van de hoeveelheid zenuwweefsel die we moeten verwijderen, last krijgen van erectiestoornissen. In het gebied van de prostaat bevinden zich zenuwen die zorgen voor een erectie. Wanneer deze beschadigd raken, kunt u moeilijker erecties krijgen dan voor de behandeling.

Na het verwijderen van de prostaat is er geen zaadlozing meer. Dit kan moeilijk zijn voor u, maar ook voor uw eventuele partner. De afdeling Seksuologie is er speciaal voor vragen en problemen op het gebied van seksualiteit en intimiteit.

Na de operatie

Het herstel na het verwijderen van de prostaat verloopt doorgaans snel. U mag meestal na 1 à 2 dagen weer naar huis.

De eerste controles vinden plaats in het Antoni van Leeuwenhoek. Bloedonderzoek met een PSA meting neemt een belangrijke plaats in. Na enige tijd kan de controle worden overgeheveld naar de verwijzend uroloog en/of de huisarts.

Fertiliteitspreservatie

Deze behandeling kan schadelijke effecten voor de vruchtbaarheid geven en daarom bieden we de mogelijkheid voor fertiliteitspreservatie.