Radiotherapie

Radiotherapie bij borstkanker

Na een borstsparende operatie vindt er in principe altijd een bestraling plaats. Ook bij borstamputatie is bestraling in bepaalde situaties nodig. Het kan zijn dat ook de lymfeklieren bestraald moeten worden. 

De afdeling initieert, en participeert in, meerdere wetenschappelijke onderzoeken. Als u in aanmerking komt voor een studie zal uw behandelaar u hierover informeren. 

Nieuwste bestralingstechnieken

De nieuwste bestralingstechnieken maken het mogelijk om de bestraling zo uit te voeren dat zo min mogelijk schade aan omliggend weefsel optreedt. Zo wordt er gebruik gemaakt van een diepe inademingtechniek bij de bestraling van de linkerborst, ook wel breathhold genoemd. Kijk voor een informatie over breathhold onder het kopje 'Meer informatie'. 

In een gesprek met een radiotherapeut of Physician Assistant (PA) wordt uitgebreid ingegaan op de behandeling die voor de individuele patiënt het beste is.

Meer informatie

Voorbereiding

Na een gesprek met uw radiotherapeut of physician assistant, volgen er afspraken ter voorbereiding op de bestraling. Zo heeft u een voorlichtingsgesprek waarin onder andere veel praktische zaken aan bod komen.

Ook wordt er een CT-scan gemaakt. Hierbij ligt u op uw rug met de armen ondersteund boven het hoofd. We tekenen dan ook inktlijnen (uitwisbaar) op uw lichaam en zetten een paar zeer kleine tatoeagepuntjes (onuitwisbaar). Dit is nodig om u in exact dezelfde houding te kunnen leggen bij de bestralingen. Als u hier een zwaarwegend bezwaar tegen heeft, geef dit dan aan ons door.

De behandeling

De radiotherapeut of physician assistant bepaalt het aantal bestralingen, welke vijf dagen in de week op werkdagen en gedurende enkele weken zullen zijn. De eerste bestraling vindt ongeveer binnen een week na uw CT-scan plaats. Deze tijd is nodig voor het uitwerken van het bestralingsplan. De behandeling duurt telkens een kwartier, maar de daadwerkelijke bestralingstijd is veel korter: tussen de 1 en 2 minuten. Radiotherapeutisch laboranten voeren de behandeling uit. In de behandelperiode heeft u regelmatig contact met de radiotherapeut.

U kunt in de bestralingsperiode zelf auto rijden en als u wilt werken, dan houden we hier met de bestralingstijden zoveel mogelijk rekening mee. Omdat er bij uitwendige bestraling nooit radioactieve stoffen worden gebruikt, is het geen probleem om op kinderen te passen.

 

Breathhold bij borstkanker linkerzijde

Wordt de borst of borstwand aan de linkerkant bestraald, dan zal de CT-scan bij voorkeur met diepe inademing worden gemaakt, door middel van de breathhold techniek. Hierdoor is er geen schade aan het hart.

 

Bijwerkingen

Hoeveel u last krijgt van bijwerkingen, verschilt per persoon. Meestal worden de bijwerkingen ervaren als ongemakken en niet als hele heftige klachten.

Roodheid van de huid tijdens en in de eerste weken na de behandeling komt vaak voor. Dit verdwijnt ongeveer 3 weken na de laatste bestraling. Ook kan het bestraalde gebied (borst of borstwand) gespannen aanvoelen door het ontstaan van oedeem (vochtophoping). Sommige patiënten ervaren hier een stekende pijn. Deze klachten verdwijnen eveneens enkele weken na de behandelperiode. Naarmate de bestralingsperiode vordert kan ook vermoeidheid ontstaan. Fysieke inspanning zoals wandelen of fietsen kan een positieve uitwerking hebben op vermoeidheid en uw herstel.

Is de bestraling gericht op het verlichting van uw klachten, dan zult u dit ongeveer twee weken na het einde van de behandeling merken, maar soms ook al eerder.

Nazorg

Tijdens de bestralingsperiode krijgt u controleafspraken bij de radiotherapeut of physician assistant, die uw vragen kan beantwoorden, medicijnen of zalf kan voorschrijven en uitleg geeft over de controles na afloop van de bestralingsperiode.

Als u tijdens of na de behandeling behoefte hebt aan extra zorg, dan kan de radiotherapeut of physician assistant u doorverwijzen naar diverse hulpverleners binnen het Centrum Kwaliteit van Leven van het AVL. Denk aan fysiotherapeuten, ergotherapeuten, maatschappelijk werkers en psychologen. Al deze hulpverleners zijn zeer ervaren in het verlenen van zorg aan kankerpatiënten, zowel tijdens als na het behandelingstraject.

Wat kunt u zelf doen?

Tegen de huidirritatie werkt niets preventief. Van belang is dat crème/zalf geen alcohol of parfum bevat. Vraag voor advies uw radiotherapeut of physician assistant.

Beweging werkt! Wandelen, lopen, fietsen en/of sport is goed voor u en kan zo nodig onder professionele begeleiding in een oncologisch revalidatieprogramma in het Antoni van Leeuwenhoek. Hierbij is ook aandacht voor de psychosociale component die de diagnose en behandeling met zich meebrengt. Indien u het dichter bij huis wilt, informeer dan bij uw verzekeraar voor de mogelijkheden.