Radiotherapie

Radiotherapie bij prostaatkanker

Prostaatkanker kan op verschillende manieren behandeld worden. Hieronder vindt u informatie over uitwendige radiotherapie.

Nieuwste bestralingstechnieken

Nieuwe bestralingstechnieken maken het mogelijk om heel nauwkeurig te bestralen. Hierdoor wordt omringend weefsel zoveel mogelijk gespaard.

Om de prostaatkanker nog nauwkeuriger te kunnen bestralen, kan er gebruik  worden gemaakt van goudmarkers (kleine gouden staafjes) in de prostaat.

Behandelvoorstel

De grootte, typering, plaats en uitbreiding van de tumor verschilt bij elke patiënt. In overleg met andere specialisten wordt bepaald wat voor u de beste behandeling is. Dit is een behandeling op maat voor u. Uw radiotherapeut of physician assistant ligt deze keuze toe. In het gesprek wordt u verteld waar de behandeling uit bestaat, waar de bestraling op gericht wordt, hoeveel bestralingen u gaat krijgen, hoe de voorbereiding op de bestraling verloopt, en wat de bijwerkingen kunnen zijn. Vanzelfsprekend is dit de gelegenheid om uw vragen te stellen.  

Bekijk hier 360 graden beeld van onze bestralingsruimte.

Verloop van de behandeling

Gesprek met radiotherapeut

Voorafgaand aan de bestraling heeft u een gesprek met een radiotherapeut of physician assistant.

CT-scan maken

Voorafgaand aan de bestraling wordt een CT-scan gemaakt in bestralingshouding.

Uitwendige bestraling

Het bestralingstoestel kan in een hele cirkel om u heen draaien, zodat u uit elke gewenste hoek bestraald kan worden.

Begeleiding radiotherapeutisch laboranten

Radiotherapeutisch laboranten voeren de bestralingen uit. Zij helpen u en zorgen ervoor dat u precies in de juiste positie ligt.

Wat gaat er gebeuren?

De grootte, typering, plaats en uitbreiding van de tumor kan bij elke patiënt verschillen. Daarom bieden wij behandeling op maat aan. Daarbij wordt rekening gehouden met uw conditie. Vaak wordt in overleg met andere specialisten bepaald wat voor u de beste behandeling is. Uw radiotherapeut of physician assistant geeft u hierover uitleg.

Voorbereiding

Na het gesprek met een radiotherapeut of physician assistant, volgen er afspraken ter voorbereiding op de bestraling. 

Als er gebruik gemaakt wordt van goudmarkers, zullen deze vooraf in de prostaat geplaatst worden. Ongeveer tien dagen hierna volgen afspraken voor een voorlichtingsgesprek, een MRI- en een CT-scan. 

Bij het voorlichtingsgesprek komen vooral praktische zaken aan bod en is er veel gelegenheid tot het stellen van vragen. Hier kunt u aangeven of u een voorkeur voor een dagdeel heeft als u bestraald gaat worden. 

De CT-scan gebeurt met een lege endeldarm. Hiervoor wordt eenmalig thuis een klysma gebruikt. 

De CT-scan en alle bestralingen gebeuren met een enigszins gevulde blaas. 

Bij de CT-scan ligt u op uw rug. Dit is ook de bestralingshouding. Met behulp van laserlijnen worden er tatoeagepuntjes gezet op beide heupen en op de buik. Deze tatoeagepuntjes maken het mogelijk om precies de juiste positie terug te vinden tijdens de bestralingen. 

Met de beelden van de MRI- en CT-scan wordt het juiste bestralingsgebied bepaald. Speciale computerprogramma’s berekenen wat de meest optimale opzet van de bestralingsvelden is. Hierbij is het belangrijk dat het te bestralen gebied de juiste dosis straling ontvangt en dat de omliggende gezonde weefsels zo weinig mogelijk worden belast. 

De bestraling start ongeveer twee weken na het maken van de MRI- en CT-scan.

De behandeling

De radiotherapeutisch laboranten zorgen ervoor dat u precies in de juiste positie ligt. Voorafgaand aan de bestraling wordt een CT-scan gemaakt die aan het toestel is gekoppeld. Hiermee wordt bekeken of deze positie precies goed is of dat er kleine aanpassingen gedaan moeten worden. De bestralingen nemen ongeveer vijftien minuten in beslag. De effectieve bestralingstijd is slechts enkele minuten.

Als u bestraald wordt draait het bestralingstoestel om u heen. De bestralingskop draait onder de tafel door, zodat u van elke gewenste hoek bestraald kan worden.

Van de bestraling merkt u niets. Wel gaat u op den duur het effect van de bestralingen bemerken.

Bestralingen vinden plaats op werkdagen.

Bijwerkingen en gevolgen

Hoeveel u last krijgt van bijwerkingen, verschilt per persoon. Het bestralingsgebied, het aantal bestralingen, de dosis en uw persoonlijk situatie zijn hier van belang.

In uw bestralingsperiode heeft u om de twee à drie weken een controleafspraak bij uw radiotherapeut of physician assistant. Dit is de gelegenheid om uw eventuele bijwerkingen te bespreken en uw vragen ten aanzien van de behandeling te stellen.

Nazorg

De controles na afloop van de behandeling verschillen van persoon tot persoon. Deze zijn afhankelijk van uw behandeling en uw ziektegeschiedenis. Uw behandelaar legt u uit hoe de controles in uw geval eruit gaan zien.

Als u tijdens of na de behandeling behoefte heeft aan extra zorg, dan kan de radiotherapeut of physician assistant u doorverwijzen naar diverse hulpverleners binnen het Antoni van Leeuwenhoek. Denk aan fysiotherapeuten, ergotherapeuten, diëtisten, maatschappelijk werkers en psychologen.

Al deze hulpverleners zijn zeer ervaren in het verlenen van zorg aan kankerpatiënten, zowel tijdens als na het behandelingstraject.

Fertiliteitspreservatie voor start behandeling

Deze behandeling kan schadelijke effecten voor de vruchtbaarheid geven. Het Antoni van Leeuwenhoek heeft aandacht voor de kwaliteit van leven van de patiënt na de behandelingen en biedt de mogelijkheid voor fertiliteitspreservatie. Lees hier meer over fertiliteitspreservatie.