Intro Begeleiding

Radiotherapie bij rectumkanker

De behandeling van rectumkanker is afhankelijk van de uitgebreidheid van de tumor. Wanneer de grootte en uitbreiding van de kanker beperkt is, is het mogelijk om slechts 5 keer bestraald te worden. Hiermee is aangetoond dat de kans dat de rectumkanker terugkomt beduidend kleiner is. Bij een kleine groep van de patiënten blijkt dat de tumor na de bestralingsbehandeling volledig verdwenen lijkt te zijn. Deze patiënten bieden wij een zogenoemde "Wait-and-See" behandeling, als alternatief voor een operatie.

Bij uitgebreidere tumoren wordt vaak gekozen voor 25 bestralingen, gecombineerd met chemotherapie in tabletvorm. De bestralingen vinden plaats voorafgaand aan een operatie. Een operatie volgt meestal 10 tot 12 weken na het beëindigen van de behandeling.

Heeft de rectumkanker zich teveel uitgebreid, dan is de bestraling gericht op het verlichten van de symptomen en het verkleinen en afremmen van de tumor. We noemen dit een palliatieve behandeling.

Onze werkwijze

De nieuwste technieken en zeer geavanceerde apparatuur

Op de afdeling Radiotherapie worden veel nieuwe technieken ontwikkeld en wordt gebruik gemaakt van zeer geavanceerde apparatuur. Dat geldt voor zowel beeldvormend onderzoek, voorbereiding op de bestraling als de bestraling zelf. Hierdoor kunnen we u de meest effectieve behandeling geven, met zo min mogelijk belasting van gezond weefsel.

Gesprek met uw radiotherapeut

Tijdens een afspraak met een radiotherapeut wordt uitgebreid gesproken over uw specifieke situatie en de best passende behandeling voor u. Het doel van de behandeling, de verwachte uitkomst, de voorbereiding, de uitvoering en de bijwerkingen komen in dit gesprek aan bod.

Multidisciplinair overleg

In een overleg met specialisten van de verschillende disciplines (bijvoorbeeld maag-darm-leverartsen, chirurgen en radiotherapeuten) wordt aan de hand van uw situatie, de uitslagen en uw medische gegevens overlegd welke behandeling voor u het beste is. Deze zal uw radiotherapeut met u bespreken.

Onderzoek

We voeren veel onderzoek uit naar nieuwe ontwikkelingen en verbeteringen van de bestraling. Is er een onderzoek waar u aan mee zou kunnen doen, dan zal uw radiotherapeut u hiervoor vragen. U krijgt dan veel informatie waardoor u een weloverwogen beslissing kan nemen. Meedoen is uiteraard geheel vrijblijvend. Besluit u niet mee te doen, dan wordt u behandeld volgens de laatste protocollen en de huidige inzichten.

Meer informatie

Voorbereiding

Ter voorbereiding wordt er een CT-en/of MRI-scan gemaakt. Voor de CT-scan gelden bepaalde instructies voor de blaasvulling.  Het is niet nodig om nuchter te zijn. Bij een CT-scan ligt u op uw rug. Laserlijnen worden op huid geprojecteerd en er worden kleine tatoeagepuntjes gezet op deze lijnen. Hiermee kunnen we uw houding terugvinden als u voor uw bestralingen op het bestralingstoestel komt.

Als u een MRI-scan krijgt, dan wordt dit nog met u doorgesproken.

In een  voorlichtingsgesprek komen vooral praktische zaken over uw behandeling aan bod. Er is veel ruimte voor het stellen van vragen.  

Bestralingsplan

Op de afbeeldingen van de MRI- en/of CT-scan wordt het bestralingsgebied ingetekend door uw radiotherapeut. Met speciale computerprogramma’s wordt berekend wat de meest optimale opzet van de bestralingsbundels is. Dit wordt een bestralingsplan genoemd. Hierbij is het belangrijk dat het te bestralen gebied de juiste dosis straling ontvangt en dat de omliggende gezonde weefsels zo weinig mogelijk worden belast.

De bestraling

De bestralingen worden uitgevoerd op bestralingstoestellen. Dit kan een lineaire versneller zijn of een MR-Linac. Onderstaande beschrijving geldt voor een bestraling op een lineaire versneller. Wordt u bestraald op een MR-Linac dan wordt dit nog met u doorgesproken.

Radiotherapeutisch laboranten zorgen ervoor dat u goed op de bestralingstafel komt te liggen. Laserlijnen schijnen op uw lichaam en moeten samenvallen met de tatoeagepuntjes die op uw lichaam zijn gezet.

Regelmatig wordt uw positie gecontroleerd met behulp van een CT-scanner die aan het toestel is gekoppeld. Zo kunnen er kleine aanpassingen worden gedaan zodat u precies in de juiste positie bent en de bestraling zo nauwkeurig mogelijk plaats vindt. Op de monitoren volgen de laboranten uw bestraling. Het bestralingstoestel kan in een hele cirkel om u heen draaien zodat u vanuit de gewenste posities bestraald kan worden. 

De effectieve bestralingstijd is slechts enkele minuten. De gehele behandeling zal ongeveer een kwartier duren. Van de bestraling zelf voelt u niets. Op den duur bemerkt u wel de effecten van de bestraling.

Controles bij uw radiotherapeut

In de periode van de bestraling heeft u een aantal keer contact met uw behandelaar om het verloop van de behandeling met u te bespreken en uw vragen te kunnen beantwoorden. U krijgt advies hoe u het beste met de bijwerkingen om kunt gaan en zo nodig wordt er medicatie voor voorgeschreven. U krijgt te horen hoe de behandeling wordt opgevolgd als u klaar bent met de bestralingen.

Bijwerkingen

De mate waarin bijwerkingen op zullen treden varieert per persoon. Uw conditie en uw situatie zijn hierbij van invloed, evenals het gebied dat bestraald wordt en de bestralingsdosis. Uw behandelaar zal u uitleg geven over de bijwerkingen die bij u verwacht worden. Bij de behandeling komen darmklachten, plasklachten en vermoeidheid het meeste voor. 

Acute bijwerkingen ontstaan meestal twee tot drie weken na de start van de behandeling en nemen in de loop van de behandeling toe. Na het beëindigen van de behandeling kunnen deze klachten nog enkele weken tot maanden aanhouden. Sommige klachten kunnen blijvend zijn. Uw radiotherapeut zal hier uitgebreid op ingaan. 

Is de bestraling gericht op het verlichten van uw klachten, dan zult u ongeveer twee weken na het einde van de behandeling verbetering bemerken, maar soms ook al eerder.

Wat u zelf kunt doen

Als uw klachten, situatie en conditie dit toelaten, is het aan te bevelen om dagelijks te bewegen. Dit is bewezen effectief voor uw herstel. Denk hierbij aan fietsen of wandelen. U kunt ook gaan sporten onder begeleiding van een fysiotherapeut. Verder raden wij aan om, zover dat gaat, zoveel mogelijk uw dagelijks ritme op te pakken.

Tijdens de behandeling gelden de richtlijnen voor gezonde voeding. Deze zijn te vinden op de website www.voedingscentrum.nl. Op de website www.voedingenkankerinfo vindt u ook veel informatie. Neemt u extra vitamines of voedingssupplement, wilt u dan met uw behandelaar bespreken of u kunt doorgaan met het innemen hiervan?

Nazorg

Als u tijdens of na de behandeling behoefte hebt aan extra zorg, dan kan de radiotherapeut of physician assistant u doorverwijzen naar het Centrum Kwaliteit van Leven binnen het Antoni van Leeuwenhoek. Hier zijn onder andere fysiotherapeuten, ergotherapeuten, diëtisten, maatschappelijk werkers en psychologen werkzaam. Al deze hulpverleners zijn zeer ervaren in het verlenen van zorg aan kankerpatiënten, zowel tijdens als na het behandelingstraject.

Baukelien van Triest in gesprek (baarmoederhalskanker)