Radiotherapie

Radiotherapie bij rectumkanker

In de meeste gevallen wordt rectumkanker (ook wel endeldarmkanker genoemd) bestraald voorafgaand aan een operatie. Hiermee wordt de kans dat de tumor na operatie terugkeert in het gebied sterk verkleind.

Curatieve bestraling

Het aantal bestralingen is afhankelijk van de grootte en de uitbreiding van de tumor en lymfeklieren. Wanneer deze grootte en uitbreiding beperkt zijn, krijgt u 5 bestralingen (kort schema). Bij uitgebreidere tumoren wordt u 25 keer bestraald in combinatie met dagelijks chemotherapie, meestal in tabletvorm (lang schema). Zowel het korte als het langere schema zijn gericht op genezing. We noemen dit curatieve bestraling.

Palliatieve bestraling

Als de tumor is uitgezaaid, kiest de radiotherapeut soms voor een ander bestralingsschema. De bestraling is dan gericht op het verlichten van de klachten en het beperken van de groei van de tumorcellen. We noemen dit een palliatieve bestraling.  

In een eerste gesprek zal de radiotherapeut of Physician Assistant (PA) u uitleg geven over het behandelplan.

 

Verloop van de behandeling

Gesprek met radiotherapeut

Voorafgaand aan de bestraling heeft u een gesprek met een radiotherapeut of physician assistant.

CT-scan voorafgaand aan bestraling

Voorafgaand aan de bestraling wordt een CT-scan gemaakt. Zo kunnen we de precieze locatie van de tumor bepalen.

Begeleiding radiotherapeutisch laboranten

Radiotherapeutisch laboranten begeleiden u tijdens de bestraling en zorgen dat u precies in de goede positie ligt.

Uitwendige bestraling

Het bestralingstoestel kan in een hele cirkel om u heen draaien, zodat u uit elke gewenste hoek bestraald kan worden.

Wat gaat er gebeuren?

De grootte, typering, plaats en uitbreiding van de tumor kan bij elke patiënt verschillen. Daarom bieden wij behandeling op maat aan. Daarbij wordt rekening gehouden met uw conditie. Vaak wordt in overleg met andere specialisten bepaald wat voor u de beste behandeling is. Uw radiotherapeut of physician assistant geeft u hierover uitleg.

Voorbereiding

Na een gesprek met een radiotherapeut of physician assistant, volgen er afspraken ter voorbereiding op de bestraling. Zo heeft u een voorlichtingsgesprek waarin onder andere veel praktische zaken aan bod komen. Ook wordt er een CT-scan gemaakt. Hierbij ligt u op uw rug. We zetten dan ook een paar tatoeagepuntjes op uw huid. Dit is nodig om u in exact dezelfde houding te kunnen leggen bij de bestralingen. Als u in de bestralingsperiode ook chemotherapie krijgt, dan worden er nog afspraken gemaakt met een maag-darm-leverarts of internist.

 

De behandeling

De radiotherapeut of physician assistant bepaalt, vaak in overleg met de andere specialisten (chirurg, radioloog, maag-darm-leverarts), het aantal bestralingen. Dit is doorgaans 5 tot 25 keer. De bestralingen vinden plaats op werkdagen. Iedere behandeling duurt telkens een kwartier tot 20 minuten, maar de daadwerkelijke bestralingstijd is veel korter: tussen de 1 en 2 minuten. Radiotherapeutisch laboranten voeren de behandeling uit. In de behandelperiode heeft u regelmatig contact met de radiotherapeut.

 

Bijwerkingen

Hoeveel en wanneer u last krijgt van bijwerkingen, is sterk afhankelijk van het bestralingsschema. Welke bijwerkingen optreden, wordt mede bepaald door de mate waarin gezonde weefsels en organen in het bestralingsgebied liggen. Bij een kort schema (vijf bestralingen) treden de bijwerkingen vaak pas op na de operatie, die doorgaans binnen een week na de bestraling plaatsvindt. Bij een lang schema kunt u vanaf de tweede of derde week van de bestraling last krijgen van bijwerkingen. In het eerste gesprek licht de radiotherapeut of physician assistant de bijwerkingen toe.

Is de bestraling gericht op het verminderen van klachten en het beperken van de groei van de tumorcellen, dan kunt u ongeveer na twee weken verlichting verwachten, maar soms al eerder.

Nazorg

Tijdens de bestralingsperiode krijgt u ‒ meestal wekelijkse ‒ controleafspraken bij de radiotherapeut of physician assistant. Diegene beantwoordt uw vragen, kan medicijnen voorschrijven en geeft uitleg over de controles na afloop van de bestralingsperiode.

Als u tijdens of na de behandeling behoefte hebt aan extra zorg, dan kan de radiotherapeut of physician assistant u doorverwijzen naar diverse hulpverleners binnen het Antoni van Leeuwenhoek. Denk aan fysiotherapeuten, ergotherapeuten, diëtisten, maatschappelijk werkers en psychologen. Al deze hulpverleners zijn zeer ervaren in het verlenen van zorg aan kankerpatiënten, zowel tijdens als na het behandelingstraject.

Fertiliteitspreservatie voor start behandeling

Deze behandeling kan schadelijke effecten voor de vruchtbaarheid geven. Het AVL heeft aandacht voor de kwaliteit van leven van de patiënt na de behandelingen en biedt de mogelijkheid voor fertiliteitspreservatie. Lees hier meer over fertiliteitspreservatie.