Specialisten endeldarmpoli

Orgaansparende rectum poli

Er is steeds meer bekend over de orgaansparende behandeling bij patiënten met endeldarmkanker, waarbij de endeldarm (rectum) gespaard blijft. Het Antoni van Leeuwenhoek heeft een speciale polikliniek, waar patiënten, specialisten en huisartsen terecht kunnen met alle vragen over een orgaansparende behandeling voor endeldarmkanker.

Wanneer is een orgaansparende behandeling mogelijk?

De standaardbehandeling van endeldarmkanker (rectumcarcinoom) bestaat uit een operatie waarbij de endeldarm grotendeels wordt verwijderd (de totale mesorectale excisie (TME)). Deze operatie wordt vaak voorafgegaan door bestralingen (radiotherapie), al dan niet in combinatie met chemotherapie (chemoradiotherapie) of losse chemokuren, afhankelijk van het ziektestadium. Deze behandeling heeft vaak grote invloed op de functie van de organen in het bekken. Hierdoor kunnen klachten ontstaan bij de ontlasting, het plassen of seksualiteit, wat een effect heeft op de kwaliteit van leven. De laatste jaren komt er daarom steeds meer aandacht voor de orgaansparende behandeling, waarbij de endeldarm gespaard blijft.

Kwaliteit van leven

Uit onderzoeken blijkt dat de kwaliteit van leven bij een geslaagde orgaansparende behandeling vaak beter is dan na een behandeling met (chemo)radiotherapie en grote endeldarmoperatie. Wij doen daarom veel onderzoek naar de vraag bij welke patiënten welke orgaansparende behandeling geschikt zou kunnen zijn, met de grootste kans op daadwerkelijk behoud van de endeldarm en daarmee ook een betere kwaliteit van leven.

Wanneer is een orgaansparende behandeling mogelijk?

Als de tumor geheel verdwenen is
Er is een (kleine) kans dat na de voorbehandeling met een vorm van bestralingen, de tumor in de endeldarm geheel verdwenen is: ook wel complete respons genoemd. Als de tumor helemaal weg lijkt te zijn, kan er besloten worden om niet te opereren en om het Wait-and-See beleid te voeren. Hierbij wordt de endeldarm met regelmaat gecontroleerd met een scopie en MRI.

Als de tumor fors kleiner geworden is
Soms is de tumor fors kleiner geworden na de voorbehandeling met (chemo)radiotherapie, maar is er sprake van een kleine tumorrest. Ook dan kan - in sommige gevallen - door middel van een aanvullende lokale behandeling een orgaansparende behandeling overwogen worden. Dit als alternatief voor de grote endeldarmoperatie (TME). Voorbeelden van deze aanvullende plaatselijke behandelingen zijn inwendige bestralingen (contacttherapie of brachytherapie) of een lokale chirurgische verwijdering van de tumor (TAMIS- of TEM-operatie). Ook na deze behandeling volgt dan, als de tumor helemaal weg lijkt te zijn, een intensief follow-up traject volgens het Wait-and-See schema.

Ondanks al deze mogelijke behandelopties, is voor een deel van de groep patiënten met endeldarmkanker uiteindelijk toch de grote endeldarmoperatie nodig om te kunnen genezen.

Voor wie is de orgaansparende rectum poli geschikt?

  • Patiënten met een eerste diagnose endeldarmkanker:
    • Patiënten die bij het stellen van de diagnose al een duidelijke orgaansparende wens hebben.
    • Oudere, kwetsbare patiënten voor wie een uitgebreide TME-operatie aan de endeldarm niet haalbaar of wenselijk is.
  • Patiënten na vóórbehandeling met (chemo)radiotherapie:
    • Patiënten met een goede of zelfs complete respons bij responsevaluatie en met een duidelijke orgaansparende wens, die daarmee in aanmerking komen voor het beoordelen van een orgaansparende vervolg behandeling/ controles.

Wat kan de orgaansparende rectum poli voor u betekenen?

U kunt bij ons terecht voor:

  • Al uw vragen over een orgaansparende behandeling voor endeldarmkanker.
  • Een behandeladvies. Ons team bekijkt alle onderzoeken die al gedaan zijn en we doen zo nodig extra onderzoeken. Dit gebeurt zoveel mogelijk op een dag. Indien mogelijk vindt de vervolgbehandeling plaats in het verwijzende ziekenhuis bij u in de buurt.
  • Een second opinion.
  • Deelname aan onderzoek. Wij doen veel onderzoek naar de vraag bij welke patiënten welke orgaansparende behandeling geschikt zou kunnen zijn, met de grootste kans op daadwerkelijk behoud van de endeldarm en daarmee ook een betere kwaliteit van leven.
Femke Peters
Wij willen voor elke patiënt met een orgaansparende wens meedenken over de beste mogelijkheden, maar ook de onmogelijkheden toelichten, want niet elke patiënt zal hiervoor in aanmerking komen.
Femke Peters Radiotherapeut

Hoe ziet een dag op de orgaansparende rectum poli eruit?

  • Na aanmelding of verwijzing ontvangt u een oproep en een bevestigingsmail met hierin de afspraak op de poli, en ook een link naar de website met alle informatie over de dag. We proberen om zoveel mogelijk op een dag te laten plaatsvinden. 
  • Op één dag volgen:
    • Een intakegesprek met een expert-specialist.
    • Een scopie van de endeldarm door de maag-darm-lever-arts (indien nodig).
    • Een teamoverleg (MDO), inclusief opnieuw een beoordeling van de reeds gemaakte beeldvorming zoals MRI- en CT-scans.
    • Een uitslaggesprek met een team van experts; zij geven u een behandeladvies.
    • Waar nodig nog een extra gesprek met een onderzoeker voor uitleg over deelname aan een onderzoek.
    • Tot slot een gesprek met de verpleegkundig specialist, indien de behandeling in het AvL plaatsvindt.
    • Wij koppelen onze bevindingen direct terug aan uw verwijzer.

Hoe maakt u een afspraak?

Voor het maken van een afspraak heeft u een verwijzing nodig van uw huisarts of specialist.

Verwijzing van uw huisarts of specialist

Huisartsen of specialisten van andere ziekenhuizen kunnen bij ons terecht voor het aanvragen van een second opinion of een verwijzing. Waar mogelijk zal de behandeling gewoon plaatsvinden in het verwijzende ziekenhuis.

Adviesgesprek voor verwijzers

Huisartsen of specialisten van andere ziekenhuizen kunnen bij ons terecht voor vragen over bepaalde casuïstiek of meer algemene vragen over de orgaansparende behandeling van het rectumcarcinoom. U kunt hiervoor een email sturen naar rectumpoli@nki.nl of bellen naar 020-5129111.

Wijzigen van een afspraak

Voor het wijzigen van een afspraak kunt u contact opnemen met de afdeling planning van de polikliniek. Zij zijn op werkdagen te bereiken via het algemene nummer van het Antoni van Leeuwenhoek op 020-5129111.

Enkele studies

Het Antoni van Leeuwenhoek is naast een ziekenhuis ook een gerenommeerd onderzoeksinstituut op het gebied van kanker. Wij doen veel onderzoek naar de vraag bij welke patiënten welke orgaansparende behandeling geschikt kan zijn, met de grootste kans op daadwerkelijk behoud van de endeldarm en daarmee ook een betere kwaliteit van leven. We lichten er een aantal uit:

Belangrijk om te vermelden
Voor alle wetenschappelijke onderzoeken geldt altijd, dat deze alleen beschikbaar zijn voor een specifiek deel van de totale patiëntengroep met endeldarmkanker en dat hier vaak strenge eisen voor zijn die bepalen of iemand wel of niet mee kan doen. Er kan dus niet vrij gekozen worden voor een onderzoeksbehandeling.
Bij uw bezoek aan onze poli zullen wij altijd met u bespreken of en voor welke onderzoeken u in aanmerking komt, waarna u na informatie en bedenktijd kunt kiezen of u daadwerkelijk aan de studie deel wilt nemen.

Zie hier meer informatie over deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek.